Patroonheilige

De zelfstandige Rooms-katholieke parochie van Harderwijk heette van 1913 tot 2010 de Parochie van de Heilige Catharina. Patrones van de parochie was de heilige Catharina van Alexandrië (†307).

Het leven van de heilige Catharina

Volgens de overlevering woonde Catharina in Alexandrië (Egypte). Van huis uit had ze de traditionele godsdienst meegekregen. Op een dag had ze een visioen. Maria vertelde haar dat een ongedoopte ziel niet welkom was in de hemel. Terstond verdiepte Catharina zich in het christendom en het duurde niet lang of ze had een gedoopte ziel.

Op een dag gaf keizer Maxentius een groot feest ter ere van alle Romeinse goden. De toen achttienjarige Catharina ging naar de tempel en verklaarde onverschrokken dat al die goden bij elkaar totaal machteloos waren. De keizer liet zich niet kisten. Hij nodigde vijftig heidense geleerden uit, maar Catharina wist ze allemaal te overtuigen van de superioriteit van haar nieuw ontdekte religie. Het kwam zo ver dat de geleerden zich massaal tot het christendom bekeerden. Maxentius liet ze allemaal op de brandstapel sterven. Catharina werd gegeseld en in de gevangenis gegooid. De keizerin hoorde van de wijsheid van Catharina. Ze zocht haar op. In de gevangenis bekeerden de keizerin en de begeleidende soldaten zich ook al terstond tot het christendom. Keizer Maxentius liet zijn vrouw onthoofden. Catharina zou worden gedood op een martelwerktuig dat bestond uit een wiel met scherpe punten.

Door een gebed van Catharina brak het apparaat in stukken. Tenslotte werd haar hoofd van de romp gescheiden. Ten teken van haar ‘maagdelijke zuiverheid’ zou er geen bloed, maar melk uit de wond zijn gestroomd.

H. Catharina van Alexandrië

H. Catharina van Alexandrië door schilder Michelangelo Caravaggio. Zij wordt afgebeeld met haar martelwerktuigen, t.w. het zwaard en het rad. (Bron: Wikimedia Commons)

De Heilige Catharina van Alexandrië wordt afgebeeld als een jong meisje met een kroon op het hoofd en een zwaard in de een en een boek in de andere hand. Met het zwaard is zij gedood. Het boek is een verwijzing naar haar filosofische kwaliteiten. Haar meest kenmerkende attribuut is het martelwerktuig, een gebroken rad.

Dikwijls wordt Catharina samen met Barbara en Magdalena afgebeeld: de ‘Drie Satijnen’ (vrouwelijke heiligen). De drie heiligen worden beschouwd als de verpersoonlijking van geloof, hoop en liefde.

Wegens haar overtuigingskracht is ze patrones van de wijsbegeerte (filosofen). Verder verwierf ze bijzondere verering onder werksters in naaiateliers, studenten, hoogleraren (in bijzonder in de rechten), wagenmakers en molenaars.

Haar naam komt van het Griekse ‘katharos’ dat ‘rein’, ‘zuiver’ of ‘schoon’ betekent. Een tweede mogelijkheid is het Syrische woord ketar dat kroon betekent.

Overgenomen met toestemming van de uitgever Kemper Pers te Eindhoven/Hapert uit ‘365 Heiligendagen’.

25 november is de feestdag van de H. Catharina van Alexandrië

Deze dag wordt in ere gehouden binnen de Rooms-katholieke geloofsgemeenschap van Harderwijk.